राष्ट्रीय पंचायत पुरस्कार 2024
| शीर्षक | विवरण |
|---|---|
| कार्यक्रम | राष्ट्रीय पंचायत पुरस्कार 2024 |
| तिथि | 11 दिसंबर, 2024 |
| स्थान | विज्ञान भवन, नई दिल्ली |
| मुख्य अतिथि | भारत की माननीय राष्ट्रपति, श्रीमती द्रौपदी मुर्मू; पंचायती राज मंत्री, श्री राजीव रंजन सिंह उर्फ लालन सिंह |
| ऐतिहासिक संदर्भ | 73वें संवैधानिक संशोधन अधिनियम (1992) की सालगिरह मनाने के लिए, जिसने पंचायतों को संवैधानिक दर्जा प्रदान किया। सामान्य चुनावों के कारण 24 अप्रैल से स्थगित। |
| पैमाना और भागीदारी | 1.94 लाख ग्राम पंचायतों ने भाग लिया; 42% पुरस्कार विजेता पंचायतों का नेतृत्व महिलाओं ने किया। |
| पुरस्कार श्रेणियाँ | 1. दीन दयाल उपाध्याय पंचायत सतत विकास पुरस्कार (27 पंचायतें)। 2. नानाजी देशमुख सर्वोत्तम पंचायत सतत विकास पुरस्कार (9 पंचायतें)। 3. ग्राम उर्जा स्वराज विशेष पंचायत पुरस्कार (महाराष्ट्र, ओडिशा, त्रिपुरा)। 4. कार्बन तटस्थ विशेष पंचायत पुरस्कार (महाराष्ट्र, ओडिशा, उत्तर प्रदेश)। 5. पंचायत क्षमता निर्माण सर्वोत्तम संस्थान पुरस्कार (केरल, महाराष्ट्र, ओडिशा)। |
| चयन प्रक्रिया | बहु-स्तरीय मूल्यांकन (ब्लॉक से राष्ट्रीय स्तर तक); 9 एलएसडीजी विषयों को कवर करने वाले विस्तृत प्रश्नावली के माध्यम से आकलन। |
| वित्तीय सहायता | 45 पंचायतों को 46 करोड़ रुपये की पुरस्कार राशि वितरित; धनराशि सीधे खातों में स्थानांतरित। |

